Kısaca
Özel yazılım geliştirme, bir şirketin kendi iş süreçlerine göre sıfırdan ya da mevcut sistemlerinin üzerine yazılım tasarlanıp kodlanmasıdır. Hazır yazılımda süreç programa uyarlanır; özel yazılımda program sürece göre yapılır. Doğru seçim olduğu durumlar genellikle şunlardır: hazır yazılımın karşılamadığı bir iş akışı, birden çok sistemin birbirine bağlanması ya da rakiplerden ayrıştıran bir iş yapma biçimi.
Kullanım
Özel yazılım çoğu zaman büyük bir sistem değil, bir iş sorununu çözen odaklı bir araçtır. Aşağıdakiler bu ihtiyacı somutlaştıran örnek senaryolar.
Siparişin üretim aşamalarını, malzeme ihtiyacını ve teslim tarihini tek ekranda izleyen sistem.
İş emirlerinin ekiplere dağıtıldığı, sahadan fotoğraf ve imzayla kapatıldığı mobil uyumlu sistem.
Bayilerin güncel fiyat ve stokla sipariş verdiği, cari hesabını ve faturalarını gördüğü portal.
Tekliften faturaya kadar bir projenin tüm adımlarını, maliyetini ve kârlılığını izleyen sistem.
Dosyaları, belgeleri ve kritik tarihleri izleyen, yaklaşan süreler için uyarı veren sistem.
Satış, finans ve operasyon verisini farklı sistemlerden toplayıp tek bir gösterge panelinde birleştiren yazılım.
Süre
Süre, modül sayısına, entegrasyonlara ve veri taşımanın büyüklüğüne göre değişir. Aşağıdaki aralıklar orta ölçekli bir projenin ilk kullanılabilir sürümü için tipik takvimdir.
Süreç, kullanıcılar, sistemler ve öncelikler yazılı kapsam belgesine dönüşür.
Ekranlar ve akış tıklanabilir prototip olarak onaya sunulur.
Öncelikli modüller geliştirilir, test edilir ve ekibinizin kullanımına açılır.
Kullanım geri bildirimine göre yeni modüller eklenir, bakım sürer.
Karşılaştırma
İkisinin de doğru olduğu durumlar var. Karar, sürecinizin ne kadar standart olduğuna ve yazılımın işinizde ne kadar merkezi rol oynadığına bağlıdır.
| Ölçüt | Hazır yazılım (SaaS, paket) | Özel yazılım |
|---|---|---|
| Başlangıç maliyeti | Düşük; aylık ya da yıllık lisans | Daha yüksek; proje bazlı geliştirme |
| Uzun vadeli maliyet | Çoğunlukla kullanıcı sayısıyla büyüyen lisans | Kullanıcı başı lisans yok; bakım, barındırma ve geliştirme maliyeti var |
| Sürece uyum | Süreç yazılıma uyarlanır | Yazılım sürece göre yapılır |
| Devreye alma süresi | Günler ya da haftalar | Haftalar ya da aylar |
| Entegrasyon | Sağlayıcının sunduğu bağlantılarla sınırlı | Erişim veren sistemlere ihtiyaca göre özel bağlantı |
| Kontrol | Yol haritası sağlayıcıda | Kaynak kod ve yol haritası sizde |
SSS
İşiniz sektörünüzdeki diğer şirketlerle aynı şekilde yürüyorsa ve uygun bir hazır yazılım varsa, önce onu kullanmak çoğu zaman daha mantıklıdır. Hazır yazılım için sürecinizi çok fazla değiştirmeniz gerekiyorsa, birden fazla programı birbirine bağlamak zorunda kalıyorsanız ya da lisans maliyeti kullanıcı sayısıyla hızla büyüyorsa özel yazılım öne çıkar.
Keşif görüşmesinde bunu birlikte değerlendirir, hazır yazılım yetiyorsa bunu açıkça söyleriz.
Projeye özel geliştirdiğimiz kodun kaynak kodu ve kullanım hakları sözleşmeyle size devredilir. Kod, sizin erişebildiğiniz bir sürüm kontrol deposunda tutulur ve belgelenir. Böylece ileride başka bir ekiple çalışmak isterseniz bile yazılımınız size bağlı kalır, bize değil.
Fiyatı modül ve ekran sayısı, kullanıcı rolleri, entegre edilecek sistemler, veri taşıma ihtiyacı ve güvenlik gereksinimleri belirler. Hazır bir fiyat listemiz yok; çünkü iki "stok takip sistemi" arasında kapsam olarak çok fark olabilir.
Keşif görüşmesi ücretsizdir. Analiz sonunda modül bazında, sabit kapsamlı teklif sunuyoruz; böylece neye ödeme yaptığınız açıkça görünür.
Evet; özel yazılımın en sık gerekçesi zaten budur. API sunan sistemlere doğrudan bağlanırız. API'si olmayan sistemler için veritabanı, dışa aktarım dosyası ya da sağlayıcının sunduğu diğer yöntemler değerlendirilir. Hangi verinin hangi yönde ve ne sıklıkla aktarılacağını analiz aşamasında birlikte belirleriz.
Analiz ve tasarım aşamalarında süreci bilen kişilerle birkaç görüşme yaparız. Geliştirme boyunca iki haftada bir yaklaşık bir saatlik bir sunumda çalışan sürümü gösterir, geri bildiriminizi alırız. Projenin başarısı için en önemli şey, karar verebilecek bir kişinin bu toplantılara düzenli katılmasıdır.
Değişiklik olağandır; önemli olan yönetilmesidir. Yeni bir istek geldiğinde süreye ve maliyete etkisini yazılı olarak çıkarır, onayınızdan sonra plana ekleriz. Bazen yeni özelliği bir sonraki sürüme bırakmak ilk sürümü zamanında çıkarmanın en iyi yoludur; bunu birlikte karar veririz.
Evet. Yayından sonraki ilk dönemde hata düzeltmeleri teklif kapsamındadır. Sonrası için güvenlik güncellemeleri, sunucu takibi, yedekleme ve küçük geliştirmeleri içeren aylık bakım seçeneği sunuyoruz. Yeni modüller ayrıca kapsamlanır.
Teknolojiyi projeye göre seçiyoruz ve yaygın, bakımı kolay, ekibi bulunabilir araçları tercih ediyoruz: web tarafında React ve Next.js, sunucu tarafında Node.js, Python ya da PHP (Laravel), veritabanında PostgreSQL ya da MySQL. Mevcut altyapınız varsa ona uyum sağlarız. Amaç, yazılımınızın yıllarca bakımı yapılabilir kalmasıdır.
Evet, ve çoğu projede anlamlı bir yerde ekliyoruz: gelen belgeleri okuyup alanlara dönüştürmek, uzun kayıtları özetlemek, arama kutusuna doğal dille soru sormak ya da kullanıcıya bir sonraki adımı önermek gibi. Yapay zekayı yalnız ölçülebilir bir fayda sağladığı yerde kullanıyoruz.
Kapsamı net tanımlanabilen ilk sürüm için sabit kapsamlı ve sabit fiyatlı teklif veriyoruz. Yayından sonraki sürekli geliştirmede ise aylık zaman bazlı ya da modül bazlı çalışma genellikle daha esnek olur. Hangisinin size uyduğunu projenin yapısına göre birlikte seçeriz.